Vitoria-Gasteizko Udala

: Hiri baratzeen bloga : kolaboratzaileen sarea

Exif_JPEG_PICTURE
Kategoriak: Laborantza teknikak, Orokorra  —  Etiketak: , ,   —  Alvarez de Arcaya Asier  —  02/06/2014 12:30

Hugelkultur hitzaren itzulpen zehatza “mendixkaren kultura” da baina guk ortu goratua deituko diogu.

Hugelkultur bat sortzea, ortu goratua usteltzen dagoen egurrarekin betetzean datza. Honek, baratze goratua gutxinaka usteltzen doan materioa organikoz, poroz eta elikagaiez beteta egoteadakar. Egitura hau erabiliz sustraiak ondo garatuko dira eta ura eta elikagaiak eskuragarri izango dituzte. Urteak pasa ahala lurperatutako materia organikoa usteltzen eta desegiten joango da gure lurraren sakonera handituz eta elikagaietan aberatsago bihurtuz. Egurra uzkurtuz doanez poro berriak sortzen dira eta ez da beharrezkoa lurra goldatzea, era natural batean goldatzen doalako. Gainera lehenengo urteetan egurraren ustelduraren ondorioz, bero pixka bat lortzen dugu, beraz gure landareak bero horretaz baliatuta bere denboraldia luzatzen dute. Egitura hauetan egurrak ura xurgatzen du eta landareentzako eskuragarri egongo da lehorte garaian

 NOLA EGIN

Muinoak egiteko adarrak, hostoak, konposta edo beste edozein materia organiko mota erabili ahal ditugu.

                               

Ondoren lurrarekin estaltzen ditugu eta gero gainean gure landareak landatu.

Hugelkulturraren abantailak asko dira: egurraren usteltze mantsoa elikagaiak askatzen ditu gutxinaka, holako egitura handi batek 20 urtez eman ditzake elikagaiak; lehen aipatu dugun bezala usteltze prozesu horrek sortzen duen beroa landareek aprobetzatzen dute bere hazkuntza prozesua luzatzeko; lurra poroz beteta dago eta goldatzea ez da beharrezkoa; adarrak eta enborrak ura xurgatzen dute eta geroago pixkanaka askatzen dute lehorte garaian, esate baterako Hugelkulturra ez duzu ureztatu beharko lehorte garaian ez bada.

Oso garratzitsua da egurra sartzerako orduan irizpide batzuk jarraitzea. Hasteko komenigarria da enborren eta adarren tamaina desberdinak erabiltzea mantsoago usteltzeko eta elikagaiak beranduago askatzeko. Tamaina aldatuz aparte egur mota ere aldatu dezakegu, hau da, aritza edo intxaurrondoaren egurra gogorragoa da eta geihago kostatuko zaio usteltzea baina bakarrik mota bateko egurra botatzen badiogu gure Hugelkulturra denbora gutxiago izango ditu elikagaiak eskuragarri edo lehenengo urteetan ez ditu izango. Koniferen egurra adibidez lurra azidifikatzen dute eta bere usteldura prozesuaren lehenengo urteetan gure lurrerako kaltegarriak diren taninoak ekoizten dituzte.

Kontuan izateko beste gauza bat, egurra usteltze prozesuan kontsumituko duen nitrogenoa da bere karbono asko duelako beraz komenigarria da egur zaharra izatea usteltze prozesu hau azkarragoa izateko.

                                  

Share
Kategoriak: Orokorra  —  Etiketak: , ,   —  Alvarez de Arcaya Asier  —  22/05/2014 14:14

Afrikatik datorren fruitua da.Kiwanoa (Cucumis metuliferus) landare tropical batetik dator baina azken urte hauetan munduan zehar hedatu da eta gure merkatuan ere sartzen hasia da fruitu bitxi hau. Kurkubitazeoen familiakoa da, horregatik afrikar meloia edo adardun luzokerra ere deritzo, berez Kiwano izena izen komertziala da.

200 gramoko fruitu bat da, arrauzkara forma dauka eta bere azala horia, gogorra eta adarduna da. Jaten den bakarra bere barrualdea da, haragi berde eta likatsua dauka, hazi askorekin. Bere zaporea oso berezia da, esatearren limoi, luzoker, kiwi edo bananaren zaporeak nahasten ditu, zapore goxoak eta garratzak nahasten ditu.

Urte osoan zehar dago eskuragarri fruitu tropikal asko dauden dendetan. Kiwanoa jateko erditik ireki behar dugu eta koilara batekin bere mamia jan. Marmeladak edo arrainarekin jango ditugun saltsak egiteko oso erabilia da.

Fruitua helduta dagoen edo ez jakiteko bere azalaren koloreaz adi egon beharko gara, bere azala horitik laranjara pasatzen denean jaso beharko dugulako.

Fruitu hau oso kaloria gutxiko elikagaia da (25kcal/100 gramo). Bere osagairik kopurutsuena ura da eta karbohidratok, protein eta gantz gutxi ditu. Gainera potasio asko dauka eta magnesioa, kaltzioa eta fosforoa ere baditu eta bitamina A eta C asko.

                                                  

Share
Kategoriak: Laborantza teknikak, Orokorra  —  Etiketak: , , ,   —  Alvarez de Arcaya Asier  —  06/05/2014 12:19

 Hazi bat ernamuitzen denean, lur geruza zeharkatzen du eta hazte prozesua hasten da. Horretarako hartu ahal dituen elikagai guztiak beharko ditu baina askotan lurrak ezin dizkio elikagai horiek eman, beraz elikagai horiek emango dizkion beste elementu bat behar du, eta auxinak hobezinak dira horretarako.

Hazkuntza suspertzeko elikagaiak edo hormonak bota dieazkiokegu. Landarearen hazkuntzan parte hartzen dute hormonei auxinak deritze . Fitohormona hauek landareeen hazkuntza erregulatzen dute eta era ekologiko batean etxean lor ditzakegu auxina hauek. Horretarako bakarrik ura eta dilistak behar ditugu.

Lehenengo dilista 100gr uretan sartuko ditugu eta han utzi zortzi orduz. Ondoren uretatik atera etaurhau gordeko dugu auxinak jada urak baititu. Gero dilistak paper batean 3 edo 4 egunez utziko ditugu sustraiak atera arte, sustrai horiek kendu eta txikitzen dituguurlitro batean. Nahasketa hori 24 orduz leku ilun batean utzi eta lehenengo egunean gordetaki urari gehituko diogu. Daukagun nahasketa orain auxina asko dituen ureztatzekourezin hobea da.

                                                                 

Share
Kategoriak: Albisteak  —  Etiketak: , ,   —  Alvarez de Arcaya Asier  —  20/03/2014 13:26

 

Pasa den ostiralean, martxoak 14, Vitoria-Gasteizko udaletxeak, Basaldea proiektuaren lanak esleitu zituen. Asmo handiko proiektu honek, nekazaritza ekologikoaren bitartez, lanbidea eta ekoizkin ekologikoen eta bertakoen kontsumoa bermatu nahi du.

Baratzeak Zadorra ibaiaren ertzean egongo dira, Urarte baratzeen ondoan, Abetxukon eta gutxi gorabehera 20ha-ko eremua izango dute. Basaldea gazteen nekazaritza arloaren hezkuntzarako pentsatuta dago, baita enpleguaren sustapenerako ere eta gizartearen sentsibilizaziorako ere bai.

 

Informazio geihago:

Informazio-liburuxka

Share

Older Posts »